Metoda Tomatisa® jako naturalny sposób stymulacji neurosensorycznej

Stosowane w niej programy słuchowe modyfikują muzykę i głos w czasie rzeczywistym, tak by zainteresować mózg i rozwijać zdolności motoryczne, emocjonalne i poznawcze. Metoda Tomatisa®, opracowana przez francuskiego lekarza i naukowca, Alfreda Tomatisa, wykorzystuje najnowsze technologie.

Uczenie się i komunikowanie z innymi to procesy, które mogą się wydawać banalne, gdyż są czymś bardzo naturalnym dla większości z nas. Jednak dla co dziesiątej osoby stanowi to poważny problem, z którym musi zmagać się na co dzień. Częstą przyczyną są tutaj trudności z prawidłowym przetwarzaniem informacji sensorycznych. W takim wypadku mówimy o zaburzeniach słuchania (uwagi słuchowej).

Ucho odgrywa podstawową rolę w przetwarzaniu informacji, ponieważ jest główną bramą, przez którą informacje przedostają się do mózgu. Ucho odbiera dźwięki z otoczenia i dźwięki naszego własnego głosu, przetwarza je na bodźce elektryczne i przekazuje mózgowi do analizy. Co dziwniejsze, ucho wychwytuje również nasze ruchy i ma duże znaczenie dla procesu koordynacji ruchów, równowagi i poczucia rytmu. W związku z tym ucho jest niezmiernie ważne dla naszego codziennego funkcjonowania – potrzebujemy go, żeby rozmawiać, przedstawiać argumenty, wykonywać polecenia, czytać, uczyć się, zapamiętywać czy też po prostu aby się przemieszczać.

Gdy występują zakłócenia w komunikacji między uchem a mózgiem, cierpi na tym nasza zdolność do interakcji ze światem zewnętrznym. Skutkuje to często utratą pewności siebie, która z kolei pogłębia trudności w komunikacji i w uczeniu się.

Sześćdziesiąt lat temu francuski lekarz Alfred Tomatis opracował podejście pedagogiczne, którego celem jest stymulacja mózgu za pośrednictwem układu słuchowego w celu przywrócenia odpowiedniego poziomu uwagi słuchowej. Dzięki specyficznemu przetwarzaniu muzyki i głosu Metoda Tomatisa® pomaga dzieciom i dorosłym poprawiać jakość słuchania.

Metoda Tomatisa® to pionierskie rozwiązanie w dziedzinie neuronauki. Obecnie jest praktykowana na całym świecie przez ponad 2000 specjalistycznych centrów i gabinetów, które oferują seanse słuchowe dostosowane do indywidualnych potrzeb klientów, co jest możliwe dzięki jedynej w swoim rodzaju technologii dostępnej w urządzeniu TalksUp®. Metoda Tomatisa® to alternatywne podejście pedagogiczne, zapewniające naturalną i skuteczną stymulację mózgu. Stanowi uzupełnienie tradycyjnych metod terapeutycznych i leczniczych.

Jak to działa?

Metoda Tomatisa® działa dzięki jedynemu w swoim rodzaju przenośnemu urządzeniu o nazwie TalksUp®. Zostało ono zaprojektowane specjalnie do przetwarzania muzyki i głosu z zastosowaniem specyficznych parametrów. Urządzenie dysponuje licznymi funkcjami, w tym bramkowaniem elektronicznym, tzw. „Electronic Gating®”. Bramkowanie to wyjątkowy i nieinwazyjny proces, który pozwala wywołać efekt kontrastu dźwiękowego, dzięki nagłemu przejściu od niskich do wysokich częstotliwości. Wielokrotne naprzemienne przechodzenie od niskich do wysokich częstotliwości i z powrotem wymaga od ucha dużego wysiłku w celu dostosowania się do zmian, co stymuluje mózg.

Specjalista opracowuje program słuchowy dostosowany do potrzeb i trudnosci indywidualnego pacjenta. 

Tzw. seanse pasywne polegają na słuchaniu muzyki nie tylko przez tradycyjne słuchawki (przewodnictwo powietrzne), ale także przez słuchawkę przewodnictwa kostnego, przekazującą dźwięk przez kości czaszki za pomocą drgań. Ćwiczenia podczas tzw. seansów aktywnych polegają na czytaniu i powtarzaniu słów, z użyciem takich samych słuchawek dodatkowo wyposażonych w mikrofon. Głos jest przetwarzany w czasie rzeczywistym w celu aktywnej pracy nadsłuchowo-głosowym sprzężeniem zwrotnym.

Najnowsze odkrycia w dziedzinie neuronauki i liczne prowadzone obecnie badania dotyczące plastyczności mózgu, w których uczestniczymy, potwierdzają słuszność obranego przez nas kierunku.

Obszary zastosowania

W ludzkim ciele to ucho odbiera najwięcej informacji sensorycznych. Nasz mózg ponad 80% stymulacji zawdzięcza właśnie zmysłowi słuchu. Stymulacja aktywności mózgu z jednej strony, a z drugiej – pozytywne oddziaływanie na jego plastyczność to przyczyny, które wyjaśniają skuteczność Metody Tomatisa® w licznych obszarach zastosowania. Metoda Tomatisa® stanowi uzupełnienie różnego rodzaju metod terapeutycznych lub pedagogicznych. Umożliwia zwielokrotnienie rezultatów uzyskiwanych w ramach terapii, dzięki czemu jej czas znacząco się skraca. Metodę Tomatisa® można stosować w dowolnym wieku (dzieci, dorośli, osoby starsze), zarówno w celu rozwoju osobistego, jak w celu przeciwdziałania zaburzeniom lub trudnościom.

Technologia

Metoda Tomatisa® to oryginalny program do rozwijania uwagi słuchowej za pomocą urządzeń TalksUp®, TAP czy Solisten®, korzystających z jedynej w swoim rodzaju technologii. W naszym gabinecie korzystamy z TalksUp® + to profesjonalny, innowacyjny i niewielki sprzęt, który w czasie rzeczywistym przetwarza głos i muzykę, pozwalając wywołać autentyczny „efekt Tomatisa®“. 

Zalety

Metoda Tomatisa®, potwierdzona przez ponad 80 badań naukowych i klinicznych, nie przestaje zadziwiać i budzić zainteresowanie naukowców. Niemniej mamy na razie do czynienia z początkami badań naukowych w tej dziedzinie, gdyż obszar zastosowania Metody jest szeroki, profile stosujących ją osób są bardzo różne, a wymagania dotyczące protokołów badań niezwykle skomplikowane. Osoby, którym udało się przezwyciężyć te wszystkie trudności, otrzymały potwierdzone i wiarygodne wyniki.

Naukowe podejście

Gdy zaburzone jest słuchanie (uwaga słuchowa), wpływa to na cały układ słuchowy. A ponieważ układ słuchowy to najważniejszy integrator sensoryczny naszego ciała, takie zaburzenie może negatywnie wpływać na rozwój osobisty i dobre samopoczucie. Działając u podstaw procesu odbioru i integracji informacji zmysłowych, Metoda Tomatisa® pomaga stymulować mózg i redukować problemy wynikające z nieprawidłowości w uwadze słuchowej. Wiążąc ze sobą psychologię, anatomię i fizjologię, Metoda Tomatisa® czerpie z dokonań neuronauki i nauk kognitywnych.

Alfred Tomatis

Alfred Tomatis był otolaryngologiem, który poświęcił swoje życie na badanie ścisłego związku między głosem, mózgiem i słuchem. Jego prace zrewolucjonizowały poglądy na temat tego, jak człowiek porozumiewa się z innymi i z samym sobą. Alfred Tomatis był pionierem w dziedzinie nauk kognitywnych i pozostawił po sobie niezatarty ślad, co zawdzięcza nie tylko swoim odkryciom, ale również niezwykłej osobowości. Wielkość jego dziedzictwa dobrze teraz widać w świetle najnowszych badań na temat plastyczności mózgu. W 2016 r. słynny neurolog Norman Doidge uhonorował jego zasługi w swojej nowej publikacji, „Jak naprawić uszkodzony mózg”.

Metoda Tomatisa wykorzystywana jest w pracy z dziećmi, u których stwierdzono:

– zakłócenia językowe i problemy w uczeniu się,
– zaburzenia afektywne i emocjonalne,
– zaburzenia psychomotoryczne,
– całościowe zaburzenia rozwoju,
– problemy w komunikacji.

Trening trwa od 12 do 15 dni, od 1, 5 do 2 godzin dziennie.

Sesje słuchowe polegają na słuchaniu programu muzycznego odpowiednio dobranego przez specjalistę. Do słuchania służy urządzenie TalksUp®. Podczas słuchania zalecane jest odprężenie. Nie jest wymagane wykonywanie żadnych konkretnych czynności: można rysować, chodzić, bawić się itd. Należy natomiast unikać każdej czynności, która może nam się wydawać stresująca lub wymaga zbyt dużego skupienia uwagi. Ponadto niewskazane jest żucie gumy czy jedzenie, a także korzystanie z urządzeń elektronicznych (unikamy wpatrywania się w ekran).
Pomiędzy sesjami należy zrobić kilkutygodniową przerwę. Przerwy można nazwać „fazami przyswajania” efektów Metody.

Organizacja:

- między 1 a 2 sesją: przerwa około 1 miesiąca;
- między 2 a 3 sesją: przerwa 1,5 - 2 miesiące;
- między 3 a 4 sesją: przerwa 3 - 4 miesiące w przypadku specyficznych zaburzeń uczenia się (dysleksja, dyspraksja, dysfazja, zespół deficytów uwagi, zaburzenia funkcji wykonawczych); przerwa 2 - 3 miesiące, gdy występują: całościowe zaburzenia rozwoju (zaburzenia komunikacji werbalnej i niewerbalnej, zaburzenia relacji społecznych, ograniczone zainteresowania lub powtarzalne zachowania), poważne dysfunkcje mózgu (uraz, afazja itp.), niespecyficzne zaburzenia uczenia się (deficyt sensoryczny, intelektualny, zaburzenia osobowości, braki środowiskowe).

Pomiędzy sesjami pacjent w domu może używać słuchawek Forbrain® 15 - 30 min dziennie. Każdy z etapów trwa 14 dni. Czas trwania programu od 40 min do 1 h 20 min dziennie. Dzieciom do lat 13 podczas sesji Tomatisa musi towarzyszyć opiekun dorosły.

FORBRINE (faza aktywna)

Słuchawek Forbrain® można używać podczas każdego etapu Metody Tomatisa®, jako uzupełnienie seansów słuchowych. Słuchawki zostały opracowane tak, by umożliwiały pracę nad słuchowo-głosowym sprzężeniem zwrotnym.
Jeżeli nie mają Państwo możliwości skorzystania z programu Metody Tomatisa®, zalecamy korzystanie ze słuchawek Forbrain® jako narzędzia stymulującego słuchanie, uwagę i słuchowo-głosowe sprzężenie zwrotne.

Efekty sesji

Wszystko zależy od rodzaju trudności, jakie ma pokonać. Pierwsze, powierzchowne rezultaty stosowania metody Tomatisa widoczne są po kilku tygodniach, a nawet kilku dniach od pierwszych sesji. Zmiany na poziomie pogłębionym zachodzą wolniej i są mniej spektakularne, ale utrzymują się nawet przez wiele lat.